Iconisch

Nieuwslezer: Het is vandaag Goede Vrijdag, de dag waarop in de Grote Kerk in Naarden traditiegetrouw de Matthäus-Passion wordt uitgevoerd in het bijzijn van veel prominenten en politici. Bij de kerk staat onze verslaggever Gerri Olijfhof. Gerri heb je al leden van het kabinet naar binnen zien gaan?

Verslaggever: Jazeker, de opkomst is weer als vanouds hoog. Zojuist sprak ik al met diverse bewindspersonen die hier naar binnen gingen en ik vroeg ze wat de Matthäus-Passion voor hen persoonlijk betekent.

Ronald Plasterk: Volkomen krankjorum natuurlijk wat er met die Jezus gebeurt. Je kunt over alles met mekaar van mening verschillen maar van de Messias blijf je met je tengels af. Tegenwoordig zou het complot tegen Jezus trouwens al in een heel vroeg stadium ontdekt en opgerold zijn dankzij het werk van onze veiligheidsdiensten. Ik kan daar niet teveel over zeggen zoals u begrijpen zult, maar vooral de Amerikanen zijn daar erg goed in, zoals u wellicht weet.

Sharon Dijksma: Het is ongelooflijk wat muziek met je kan doen. Vlak voor mijn vertrek als staatssecretaris van Landbouw heb ik nog onderzoek laten doen naar de invloed van klassieke muziek op de melkgift bij koeien op stal. Die bleek significant toe te nemen. Bovendien werden de dieren er rustiger van en hadden ze minder gezondheidsklachten. Dat is goed nieuws voor de boer, de consument en de koe zelf. In verder onderzoek moet worden gekeken of dit ook kan worden uitgebreid naar koeien die buiten in de wei lopen. Je zou ze bij voorbeeld kunnen uitrusten met een soort oordopjes die we prima in die gele flappen kunnen inbouwen. Maar dat is meer iets voor mijn opvolger.

Henk Kamp: Ik kom eigenlijk vooral voor die aardbeving op het einde. De aarde beefde en  de rotsen spleten maar over schade aan woonhuizen lees je eigenlijk niets. Was er misschien aardbevingsbestendig gebouwd? Verwachtten de mensen van de overheid dat die de schade zou vergoeden? Jezus was door het bevoegd gezag ter dood veroordeeld, dus je zou de overheid aansprakelijk kunnen stellen voor de gevolgen van dat besluit. Toch lezen we niets over verongelijkte burgers die politieke ambtsdragers naar het leven stonden.

Ard van der Steur: Als minister van Veiligheid en Justitie kan ik niet ontbreken. Het stuk speelt zich tenslotte af op mijn beleidsterrein. Interessant is dat vanuit het volk de roep om een strenge straf komt en dat daar ook gehoor aan wordt gegeven. Een gerechtelijke dwaling zou ik het vonnis niet willen noemen. Een minimum aan medewerking mag toch van een verdachte worden verwacht, zeker als die onschuldig is.

Jeroen Dijsselbloem: Zoals u weet ben ik al meer dan eens voor Judas uitgemaakt als het over Griekenland ging dus u begrijpt wel waar mijn sympathie ligt. Dertig zilverlingen was een behoorlijk bedrag in die tijd en wat vooral opvalt is dat toen Judas het bedrag retourneerde, de autoriteiten het bedrag een bestemming in de sfeer van de publieke voorzieningen hebben gegeven. Het was een meevaller op de begroting die ze niet meteen weer verjubeld hebben.

Jet Bussemaker: Ik ben met het bestuur van de Nederlandse Bachvereniging in gesprek over de invulling van de solopartijen. Zoals u misschien weet zijn er, afgezien van de aria’s, acht solopartijen die door een man gezongen worden en slechts drie door een vrouw. En die mannelijke rollen zijn niet de minste. Neem alleen al Jezus en de evangelist. Ik zeg niet dat het makkelijk zal zijn voor een vrouw om die rollen te zingen, maar er is ook nooit serieus naar gekeken. In ieder geval heb ik het bestuur duidelijk gemaakt dat verdere verdringing van alten door countertenors wat mij betreft volstrekt buiten de orde is.

Sander Dekker: Met alle respect, maar ik vind de uitvoering niet meer van deze tijd. We weten dat Bach zelf met meerdere versies in de weer is geweest, dus waarom altijd weer die vertrouwde kost. En dan dat Duits. Terwijl er een fantastische Engelse vertaling bestaat. Ik pleit voor een meer interactieve vorm van uitvoeren met invloed van het publiek, deelnemers, eigentijdse kunstenaars, iedereen eigenlijk. Op die manier maken we het werk toekomstbestendig. Jezus blijft toch een iconische figuur en het zou jammer zijn als toekomstige generaties op dit meesterwerk uitgekeken zouden raken.

Martin van Rijn: Ik had eigenlijk liever naar de Johannes-Passion gegaan omdat daar de scène in zit waarin Jezus zijn moeder Maria en zijn leerling Johannes aan elkaar koppelt. Een prachtig voorbeeld van mantelzorg omdat Johannes daarna Maria bij zich in huis nam. En hoe dat uitwerkte! Want Maria heeft daarna nog een geweldig stempel op de kerk weten te drukken waar veel gelovigen ook vandaag nog de vruchten van plukken.

Bert Koenders: Wat mij interesseert is dat zowel Pilatus als Herodes eraan te pas kwamen. Ze waren vijanden, maar vanaf die dag werden ze vrienden. Als je ziet hoe gecompliceerd de verhoudingen ook vandaag de dag nog vaak liggen in het Midden-Oosten is dat eigenlijk niets minder dan een wonder. Er wordt wel gezegd dat Jezus niet diplomatiek te werk ging, maar hij wist kennelijk ook partijen bij elkaar te brengen.

Verslaggever: En tenslotte de minister-president zelf:

Mark Rutte: Wat een onwijs gaaf evenement is dit toch. Kijk die drukte weer eens. Wie nu nog geen kaartje heeft kan beter thuis blijven. Ik zie dit als een moment van bezinning. We zijn in oorlog zoals u weet en onze manier van luisteren naar muziek ligt onder vuur. Volgens sommigen dienen we ons als een lam naar de slachtbank te laten leiden, maar het kabinet deelt die mening niet. Wij slaan vanaf morgen weer gewoon terug en liefst zo hard mogelijk. Maar als u me nu wilt excuseren?

Verslaggever: Als deze reacties iets duidelijk maken dan is het wel dat de Matthäus-Passion na bijna driehonderd jaar nog niets aan actualiteit heeft ingeboet. En ook dat dit werk, in al zijn gelaagdheid, kennelijk voor iedereen iets heel persoonlijks te bieden heeft. Dat tekent enerzijds het genie van Bach en anderzijds kan gezegd worden dat, ruim twintig eeuwen na die eerste Goede Vrijdag in Jeruzalem, de conclusie dat Jezus niet voor niets gestorven is alleszins gerechtvaardigd lijkt.

Nieuwslezer: Dank je wel Gerri, daar bij de Grote Kerk in Naarden. En dan nu iets heel anders.

 

 

Modern Magnificat (slot)

VvaV

Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius in saecula.
Zoals Hij gesproken heeft tot onze vaderen, Abraham en zijn zaad in eeuwigheid. 

Met wie zouden we beter kunnen afsluiten dan met de machtigste vrouw op aarde? Negen minuten en veertig seconden duurde het applaus na haar toespraak op het CDU-congres enkele dagen geleden. Toen kapte zijzelf het af door te zeggen: “Nu is het genoeg geweest, we moeten aan het werk.” Alsof Maria zelf de gelovigen opriep om een keer op te houden met die eeuwige stroom van zinloze Weesgegroetjes en iets nuttigs te gaan doen.

Zoals Maria zichzelf in een traditie plaatst die teruggaat tot Abraham, zo plaatst Merkel in haar speech haar partij in een traditie van grote projecten zoals het Wirtschaftswunder en de Duitse eenwording. Dat ze vergat te vermelden dat daar het opvangen van miljoenen vluchtelingen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog nog aan vooraf ging, beschouw ik als een gemiste kans.

Op tv waren recent beelden van vluchtelingen uit niet-oorlogsgebieden in het niemandsland tussen Macedonië en Griekenland te zien. Macedonië had besloten ze niet langer door te laten. “Merkel help us! Merkel help us!” scandeerden ze voor het oog van de camera’s. Nou ja, de echte Maria laat het ook wel eens afweten natuurlijk. En de hongerige Grieken heeft ze ook niet bepaald met gaven vervuld, evenmin als ze de rijke bankiers leeg heeft weggezonden. Maar toch. In juli 2014 berichtte Der Spiegel dat Merkel van plan zou zijn haar huidige termijn als kanselier niet uit te dienen. Haar ambitie zou zijn om eind 2016 Ban Ki Moon op te volgen als secretaris-generaal van de VN. Stel je toch eens voor: dan zou ze niet langer de moeder van alleen Duitsland of zelfs Europa zijn, maar met recht de titel Vrouwe van alle Volkeren kunnen dragen.

En zo klinkt Bach dan aan de andere kant van de wereld:

Modern Magnificat (9)

 

Suscepit Israel puerum suum recordatus misericordiae suae.
Hij is Israel zijn dienaar te hulp geschoten, zijn barmhartigheid gedenkend.

Riet Grabijn-van Putten werd in 1984 lid van de Haagse kiesvereniging van de Staatkundig Gereformeerde Partij SGP. Het idee dat ooit een vrouw lid zou willen worden van een partij die het vrouwenkiesrecht afwees stond zó veraf van de mannenbroeders die haar oprichtten, dat zij verzuimd hadden dit statutair onmogelijk te maken. In 1992 werd zij – nadat ze met een kort geding had gedreigd – voor het eerst toegelaten tot de algemene ledenvergadering van de partij. Nu begon ook de buitenwacht zich ermee te bemoeien. Het Clara Wichmann Instituut stapte naar de rechter, terwijl mevrouw Grabijn zelf haar zaak aanhangig maakte bij de Commissie Gelijke Behandeling. Na jarenlange procedures verloor de SGP haar subsidie als politieke partij en haar beroep bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens werd niet-ontvankelijk verklaard.

In maart 2013 wijzigde de partij het partijreglement (niet het beginselprogramma) waardoor, met kennelijke tegenzin, mogelijk werd gemaakt dat vrouwen op de SGP-kieslijst konden komen. In augustus 2013 werd Lilian Janse-van der Weele door de kiesvereniging Vlissingen tot lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen benoemd, nadat zes mannelijke kandidaten voor de eer hadden bedankt. Het landelijk bestuur van de partij reageerde teleurgesteld. De SGP haalde in Vlissingen één zetel, waarmee zij voor het eerst als zelfstandige politieke partij in de Vlissingse gemeenteraad kwam.

Bron: Wikipedia.

Bij Bach is het een vrouwelijk onderonsje:

Modern Magnificat (8)

ST

Esurientes implevit bonis et divites dimisit inanes.
Hongerigen heeft Hij met gaven vervuld en rijken heeft Hij leeg weggezonden.

 

Na de dood van Moeder Teresa zijn brieven van haar hand gepubliceerd waarin zij zich beklaagt over het feit dat ze de aanwezigheid van God niet ervaart. Een van die brieven was gericht aan paus Paulus VI die haar terugschreef dat hij met hetzelfde probleem worstelde. Dat God die paus met lege handen laat staan begrijp ik wel: die man hééft alles al. Een eigen staat, een eigen bank, de Zwitserse Garde, de Sint Pieter, kunstschatten, een troon én een draagstoel. Maar dat Moeder Teresa die zelf de hongerigen met gaven vervulde ook leeg werd weggezonden? Haar had ik wel gegund dat ze in al die gezichten van alle zieken en hongerigen die haar haar leven lang omringd hebben het aangezicht en de nabijheid van God had kunnen ontwaren. Had ze die paus ook nog uit de nood kunnen helpen. Maar ja, ik ga er niet over.

En zo klinkt het bij Bach:

 

 

Modern Magnificat (7)


Lucia de Berk

Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles.
Hij heeft machtigen van de troon gestoten en nederigen heeft Hij verhoogd.

 

Lucia de B. werd in 2004 voor zeven moorden en drie pogingen tot moord veroordeeld tot levenslang en tbs. Soms hebben we even een zondebok nodig en kun je als schaapachtig type maar beter niet in de buurt zijn. Ze werkte in het ziekenhuis en er gingen patiënten dood. Dat kon geen toeval zijn. Zij moest het gedaan hebben. Je kon zo wel zien dat ze eigenlijk een heks was. Had ze niet ook in de prostitutie gezeten? En was haar ouderlijk huis vroeger niet afgebrand? Nou dan. Een statisticus was bereid het wettig en overtuigend bewijs te leveren. De kans dat ze het niet gedaan had was een op driehonderdveertig miljoen. Of zoiets. De hogepriesters van het recht hebben in het verleden hun kleding wel om minder gescheurd.

In april 2010 werd Lucia de B. vrijgesproken van alles wat haar eerder ten laste was gelegd. De magistraten hadden zich vergist. Vier jaar later ging er een speelfilm over haar zaak in première, afgelopen week werd bekend dat de film een remake krijgt in Hollywood. Hollywood! En waarschijnlijk wordt het een heuse serie. Veel hoger dan dat kun je als nederige Nederlandse verpleegkundige niet stijgen. Toch?

En zo klinkt de omgekeerde wereld bij Bach:

Modern Magnificat (6)

YM

Fecit potentiam in bracchio suo, dispersit superbos mente cordis sui.
Hij heeft een krachtig werk gedaan door zijn arm en Hij heeft hoogmoedigen in de overlegging van hun harten verstrooid.

Om sommige wonderen kun je niet heen. Malala Yousafzai is er zo een. Zelfbenoemde dienaren van de Meest Barmhartige schoten kogels in haar hoofd en hals, artsen in dienst van satan maakten haar herstel mogelijk.

Toen vonden we de Taliban heel erg. Maar de zelfbenoemde dienaren van de Meest Barmhartige zijn innovatief. Inmiddels vrezen we IS, dat we op dezelfde energieke wijze bestrijden.

Malala studeert tegenwoordig in Engeland, neemt prijzen in ontvangst en zegt bij die gelegenheden in haar dankwoord blasfemische dingen als: “Pennen en boeken zijn de wapens tegen het terrorisme. Ik ben er heilig van overtuigd dat de enige manier om wereldvrede te krijgen is door onderwijs. Er is geen betere manier om het belang uit te leggen van boeken dan door te zeggen dat zelfs God dit medium koos om zijn boodschap te vertellen tegen zijn mensen. En laten we niet vergeten dat één boek, één pen, één kind en één leraar de wereld kan veranderen.”

Mensen als Malala zijn de enige hoop voor de wereld. God is groot, geen twijfel mogelijk.

En zo glorieus klinkt dat bij Bach:

Modern Magnificat (4)

Wesley Sneijder en Yolanthe Cabau van Kasbergen

Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen eius.
Want grote dingen heeft Hij mij gedaan die machtig is, en heilig is zijn naam.

Het is moeilijk te zeggen hoe de carrière van Yolanthe zou zijn verlopen als ze bij die brave Jan Smit was gebleven, maar de geruchtmakende transfer naar Wesley Sneijder heeft haar naamsbekendheid geen kwaad gedaan. Een greep uit de koppen van de afgelopen jaren:

Yolanthe 

Wil vaker thuisblijven voor Wesley
Heeft samen met Wes een zin uit Psalm 23 laten tatoeëren
Is dankbaar voor haar leven
Weer aan de slag als model
Ziet verbetering in zichzelf
Kiest voor sexy outfit op zonnige dag
Showt nieuw tattoo op Twitter
Verkiest Wesley boven filmcarrière
Draagt enkel bikinibroekje en een ketting
Uit film geknipt
Bezig met emigreren
Op huizenjacht in Istanbul
Even heen en weer naar Milaan
Deelt bikinifoto vanuit LA
Druk met inrichting van huis
Zet tattoo op arm van Wesley
Werkt aan Turkse televisiecarrière
Geeft voorproefje fotoshoot LINDA
Vindt zichzelf niet te dun
Toont slanke taille in strapless jurk
Bidt voor Turkije en al zijn inwoners
Denkt zwanger te worden in Turkije.

Nou, dat laatste hebben we geweten. Grote dingen heeft Wes haar gedaan. En zó heilig is zijn naam dat die zelfs haar rug mag sieren: “Ik dank God voor Wesley” liet ze daar in grote letters tatoeëren.

Even bijkomen met Bach:

Modern Magnificat (3)

 

Sinéad O’Connor

Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.
Want Hij aanschouwde de nederigheid van zijn dienares: ja zie, van nu af aan spreken alle geslachten mij zalig.

Er is werkelijk niets nederigs aan Sinéad O’Connor. Al vanaf 1992 is ze verwikkeld in rellen, schandalen en ruzies. Overvloedig in het spuien van ongevraagde kritiek op haar collega’s, driest in haar kruistocht tegen de Rooms-katholieke Kerk die haar excommuniceerde nadat ze zich tot priester had laten wijden, gehaat bij het grote publiek. Vier kinderen van vier verschillende vaders, daar tussendoor drie huwelijken die kinderloos bleven en een bipolaire stoornis. Het laatste bericht was dat ze eind november op haar Facebookpagina aankondigde een overdosis te hebben genomen. Op dit moment schijnt het weer gewoon met haar te gaan.

Sinéad, Sinéad. Je weet nooit wat toekomstige generaties gaan doen, maar je tijdgenoten staan in ieder geval niet in de rij om je zalig te spreken. Pek en veren, meer heeft het heden je niet te bieden. En toch moet ik aan jou denken als ik Maria zo hoor jubelen en niet aan een van de vele ideale schoondochters waaraan het leven ook zo rijk is: geen Linda de Mol, Sylvie Meis of andere levende Barbie compares to you. En laten we eerlijk zijn: het is een publiek geheim dat de zoon van Maria, zonder wie dat hele Magnificat niet eens ooit zou zijn uitgesproken, een zwak had voor gevallen vrouwen. Dus we moeten nog maar eens zien wie hier het laatst gaat lachen. Voorlopig zet ík mijn geld op jou.

En zo klinkt het bij Bach: (vandaag geen Harnoncourt)

Modern Magnificat (2)

9200000030321805

Et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo
En mijn geest heeft zich verheugd om God mijn redder

 

Fuck dat onzekere gevoel! Vreneli Stadelmaier heeft de Joke Smit-prijs 2015 gewonnen. Op 6FM hoorde ik haar zeggen dat zij hem van de genomineerden het meest verdiende, maar dat je het met zo’n jury natuurlijk nooit zeker weet. Stadelmaier coacht topvrouwen. Die vrouwen hebben een auto met chauffeur en komen twee keer in de maand bij elkaar om eens flink te sparren. Tot zover weinig aan de hand, zou je zeggen. Maar dan blijkt dat al die vrouwen aan het
imposter syndrome lijden: ze zijn voortdurend bang om door de mand te vallen.

Nooit geweten dat topvrouwen het zo moeilijk hebben. Er is veel verborgen leed in de auto met chauffeur. Gelukkig zijn er coaches zoals Vreneli, die niet bang zijn om door de mand te vallen. God is dood, maar coaches zijn er in overvloed. Mijn geest heeft zich verheugd om Stadelmaier mijn coach en redder, kon ik niet nalaten te denken. Dertien assistentes staan tot haar beschikking die, als ik het goed begrepen heb, allemaal voor een kleine € 200 ex btw per uur het legioen aan onzekere Nederlandse topvrouwen bijstaan. Van het boek is inmiddels de 6e druk verschenen. Ik voorzie de komende jaren een groot tekort aan chauffeurs en weet wat mij te doen staat.

En zo klinkt Et exultavit – uiteraard gezongen door een topsopraan – bij Bach: